Acceptatietesten is een formeel testproces dat wordt uitgevoerd om te bepalen of een systeem voldoet aan de acceptatiecriteria, gebruikersbehoeften, eisen en bedrijfsprocessen, zodat belanghebbenden kunnen beslissen of zij het systeem accepteren. Het is de laatste controle in de softwareontwikkeling vóór de release, die ervoor zorgt dat het product voldoet aan de bedrijfsdoelen en verwachtingen van gebruikers. Belangrijke aspecten zijn:
Typen acceptatietesten:
- Gebruikersacceptatietesten (UAT): Eindgebruikers controleren of de software in realistische scenario’s aan hun behoeften voldoet.
- Businessacceptatietesten (BAT): Controleert de afstemming op bedrijfsdoelen en werkprocessen.
- Contractacceptatietesten (CAT): Zorgt ervoor dat aan alle contractuele eisen is voldaan.
- Regelgevingacceptatietesten (RAT): Controleert de naleving van branchespecifieke regelgeving.
- Operationele acceptatietesten (OAT): Bevestigt de gereedheid van het systeem en de betrouwbaarheid van de infrastructuur (bijv. back-up, disaster recovery, onderhoud).
- Alfatesten: Intern testen door ontwikkelaars om vroeg bugs te vinden vóór de externe release.
- Bètatesten: Testen in de praktijk door externe gebruikers om feedback te verzamelen vóór de algemene release.
Proces: Acceptatietesten omvatten doorgaans eisenanalyse, het opstellen van het testplan, het ontwerpen van testgevallen, de uitvoering en de bevestiging van de doelstellingen. Het vereist vooraf gedefinieerde testprocedures, gegevens en de vergelijking van werkelijke en verwachte resultaten.
Acceptatiecriteria: Dit zijn een reeks voorwaarden waaraan moet zijn voldaan voordat opleveringen worden geaccepteerd, vaak gedetailleerd en afgeleid uit user stories of eisen.
Belang: Acceptatietesten valideren de behoeften van gebruikers en het bedrijf, verkleinen de risico’s na de lancering, fungeren als laatste verificatie vóór de implementatie en brengen hiaten in de eisen aan het licht. Ze waarborgen de tevredenheid van gebruikers, beperken risico’s, borgen kwaliteit, waarborgen naleving en bouwen vertrouwen op bij belanghebbenden.
Voorbeeld
Een bank lanceert een nieuwe functie voor mobiele betalingen. Vóór de release voeren de bedrijfsgebruikers acceptatietesten uit tegen de acceptatiecriteria: zij controleren dat een betaling end-to-end kan worden gestart, geautoriseerd en bevestigd, dat limieten worden gehandhaafd en dat de transactie in het overzicht verschijnt. De resultaten worden getoetst aan de bedrijfsprocessen die de functie moet ondersteunen, en pas daarna besluit de bank of zij het systeem accepteert.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen acceptatietesten en systeemtesten? Systeemtesten controleren het complete systeem tegen de technische eisen. Acceptatietesten controleren het tegen gebruikersbehoeften, bedrijfsprocessen en de acceptatiecriteria, en worden uitgevoerd om de gebruiker, klanten of een andere gemachtigde partij in staat te stellen te beslissen of zij het systeem accepteren.
Wie voert acceptatietesten uit? De gebruikers, klanten of een gemachtigde partij — niet het ontwikkelingsteam. Deze onafhankelijkheid maakt het acceptatiebesluit geloofwaardig.
Is acceptatietesten altijd het laatste testniveau? Het is het laatste niveau in het klassieke V-model, maar acceptatietesten kunnen ook eerder plaatsvinden (bijvoorbeeld contractacceptatietesten voor opgeleverde componenten) en kunnen na wijzigingen worden herhaald.
Welke typen acceptatietesten bestaan er? Gebruikersacceptatietesten (UAT) door toekomstige gebruikers, businessacceptatietesten tegen bedrijfsdoelen, contractacceptatietesten tegen contractuele eisen, regelgevingacceptatietesten voor naleving en operationele acceptatietesten voor de gereedheid van de operationele omgeving.
Wat is de relatie tussen acceptatietesten en validatie? Acceptatietesten zijn een vorm van validatie — ze bevestigen via objectief bewijs dat aan de eisen voor het beoogde gebruik is voldaan.
Verwante termen
- gebruikersacceptatietesten — acceptatietesten door toekomstige gebruikers
- acceptatiecriteria — de voorwaarden voor het accepteren van het systeem
- alfatesten — gesimuleerd of werkelijk operationeel testen door potentiële gebruikers op de locatie van de ontwikkelaar
- bètatesten — operationeel testen door potentiële gebruikers buiten de ontwikkelende organisatie
- validatie — de bredere bevestiging dat aan de eisen voor het beoogde gebruik is voldaan
- verificatie — bevestigen dat werkproducten aan hun gespecificeerde eisen voldoen
